Wat gebeurt er op 20 maart? – Introductie

© Maja Dumat via Flickr
© Maja Dumat via Flickr

Ervan uitgaande dat de wereld nog draait op 20 maart, gebeurt er veel die dag. Maar in Nederland zijn op dat moment de Provinciale Statenverkiezingen. In alle eerlijkheid moet ik bekennen dat ik niet zeker weet of ik ooit naar de stembus ben gegaan voor de Provinciale Staten. Ik weet eigenlijk ook niet wat de provincie op bestuurlijk niveau doet, en waarom het belangrijk is om te stemmen. Vandaar dat ik wederom mijn eigen vragen ga beantwoorden in een reeks: Wat gebeurt er op 20 maart?

Eerst de feiten: de Provinciale Staten controleren het bestuur van de provincie, het bestuur wordt uitgevoerd dor de Gedeputeerde Staten, maar die worden op hun beurt weer gekozen door de Provinciale Staten. Dus in zekere zin zijn de Provinciale Staten verantwoordelijk voor het bestuur van de provincie. Concreet kies je dus een vertegenwoordiger, net als bij Tweede Kamer- en Gemeenteraadsverkiezingen.

Elke provincie heeft een wisselend aantal Statenleden, afhankelijk van het aantal inwoners van de provincie. De meeste landelijke partijen zijn ook binnen de Provinciale Staten actief, al geldt dat niet voor relatief jonge partijen, zoals DENK en Forum voor Democratie, want die waren bij de vorige Provinciale Statenverkiezingen nog niet als dusdanig actief. Er kunnen ook op provincieniveau “lokale” partijen bestaan. De grootste “lokale” provinciale partij is de Fryske Nasjonale Partij, die in Friesland vier zetels heeft.

Maar wat de provincie dan precies doet, is mij ook niet altijd helemaal duidelijk. Ik weet niet goed wat het soort gebied is waar op een provinciaal niveau over beslist wordt, in plaats van lokaal of nationaal. Dat ga ik nog uitzoeken. Maar los daarvan zijn er volgens mij twee belangrijke redenen om wel te stemmen. Ten eerste kiezen de leden van de Provinciale Staten de Eerste Kamer. Ten tweede zijn de Provinciale Statenverkiezingen vaak een belangrijke graadmeter voor de staat van de regering.