Verkiezingsmoeheid II: een nabeschouwing

© dmums via Flickr

Het is de dag na de verkiezingen en de regen druppelt over een “kies voor doen” bord van de VVD. Er zijn een aantal dingen die ik juist heb voorspeld gegokt. Ten eerste was Schiermonnikoog de eerste gemeente met een officiële uitslag, voor Renswoude. Ten tweede lijkt het er nu op dat er een nipte overwinning voor de tegenstemmers van het referendum over de Sleepwet zal zijn. Ten derde hebben lokale partijen gewonnen. Van de landelijke partijen heeft met name GroenLinks op veel plekken winst geboekt. De coalitiepartijen – VVD, D’66 en het CDA – hebben over het algemeen licht verloren, maar blijven groot (de VVD wint zelfs een beetje). De algehele opkomst was ook iets hoger van vier jaar geleden, waarschijnlijk dankzij het referendum.

Wat de tegenstem concreet betekent voor de Sleepwet, is nog onduidelijk. Zoals ik eerder gezegd heb, hoeft er niks te veranderen aan de wet als de kabinet dat niet wil. Maar gezien het resultaat zal dat wel op veel weerstand stuiten, dus de verwachting is dat ze wel een aanpassing zullen moeten doorvoeren. Dat was trouwens ook zo geweest als de voor-stemmers nipt hadden gewonnen, er ligt druk op de wet. Ik moet zeggen dat ik enigszins ontroerd was door de reacties van de studenten die het initiatief voor het referendum hebben genomen. Voor hen was alle aandacht en de mate waarop de Sleepwet heeft geleefd al een overwinning op zich. Rutte heeft kennelijk laten weten dat ze bij een definitieve tegenstem de wet nog eens door zullen nemen. Het klinkt alsof hij niet weet dat het kabinet bij een tegenstem eigenlijk verplicht is om dat te doen.

De NOS kopt dat de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen laten zien dat ons politiek landschap verder “versplinterd ” is. Politieke versplintering duidt over verdeeldheid en een ruimte keuze uit partijen. Geen enkele partij domineert. Ik heb het idee dat dat al jaren het geval is, partijen worden groter en kleiner, komen en gaan onder. Al zal ik Trots op Nederland en het meest belachelijke campagnespotje aller tijden nooit vergeten. Ik heb er weinig inhoudelijks over te zeggen, want ik heb weinig inzichten in de Gemeentebelangen Wereldwijd, zoals ik de lokale partijen liever noem.

Laten we het dan ook even over de minder belangrijke zaken hebben, namelijk de uitslagenavond van de NPO. Ik was een klein beetje teleurgesteld in het touchscreen bord waar Dionne Stax de uitslagen op liet zien. Ik had gehoopt op staafdiagrammen, dat geeft toch een extra dimensie aan de spanning. Het panel dat aan tafel zat om de boel te duiden, hadden ze een stuk kleiner kunnen maken. Er zaten namelijk vier politiek analisten die allemaal precies hetzelfde zeiden, en Josse de Voogd, die resultaten verklaart vanuit sociaalgeografisch perspectief, wat oprecht heel interessant was. Het werk van die vier politiek analisten die allemaal precies hetzelfde zeiden, had Dominique van der Heyde makkelijk alleen aangekund. Ze was toch een beetje de baas over die tafel.

Maar het absolute dieptepunt hoogtepunt van de avond was toch wel het interview met twee stijldansende vijftigers in een danszaal in Alphen a/d Rijn, waarvan ik me nog steeds afvraag wat dat in vredesnaam met de verkiezingen te maken had. Voeg daaraan de vreemde, onoprechte overwinningsspeech van Jesse Klaver toe en de media-avond was compleet. Toen ik naar bed ging, wist ik nog niet wat er in Arnhem was gebeurd, en het kon me ook niet meer schelen. Uiteindelijk blijkt GroenLinks ook hier het grootst, wat ik eerlijk gezegd niet verwacht had, want Arnhem is doorgaans niet zo progressief als bijvoorbeeld Nijmegen. Ik heb gestemd in een basisschool, waar één van de medewerkers in het stembureau een minuutlang van mij naar mijn identiteitskaart keek voor hij zei: “het zal wel ongeveer kloppen.”