Europa zonder Exit – Die ene week in het jaar dat Australië deel van Europa is

Ik ken weinig mensen die neutraal zijn ten opzichte van het Eurovisie Songfestival. De een is een obsessief volger en luistert alle nummers minstens drie keer van tevoren, maakt een analyse van de kandidaten en het bijbehorende luchtvioolspel. De ander vindt dit alles aanstellerij.

Om mijn eigen stelling maar meteen onderuit te halen: ik val zelf in beide kampen. In de week van het Songfestival word ik erdoor verzwolgen. De andere 51 weken van het jaar vergeet ik dat het bestaat. We leven nu drie weken voor de finale en ik heb de Nederlandse inzending nog niet geluisterd.

Wat ik onder meer leuk vind aan het volgen van het Songfestival, is dat er zoveel gegevens geanalyseerd kunnen worden. Dit is ook iets dat ik leuk vind aan sport. Ik ben de eredivisie gaan volgen nadat ik teletekstpagina 819 had ontdekt. Het Songfestival kijk ik met een zelfgemaakt scorebord. Want laten we eerlijk zijn: niemand kijkt naar het Songfestival voor de muziek.

Maar wat zegt deze wedstrijd over Europa? De naam Eurovisie suggereert dat het gaat om een wedstrijd in een Europese context, maar ook landen die als Euraziatisch gezien worden doen mee. Israël hoort daar ook bij, en omdat ze vorig jaar wonnen, is het festival dit jaar in Tel Aviv (meestal is de finale in de hoofdstad, maar dat ligt wat Israël betreft nogal gevoelig. De officiële reden om het in Tel Aviv te houden, is dat Jeruzalem een heilige stad is en de wetten van de sabbat niet geschonden mogen worden). De reden dat landen die staatkundig niet als Europa gezien worden mee mogen doen aan Eurovisie, is dat ze mee mogen doen als ze lid zijn van de European Broadcasting Union. Deze unie is een alliantie van publieke omroepen uit Europese, Aziatische en enkele Noord-Afrikaanse laden. Landen die hier lid van zijn en willen betalen voor het uitzenden, mogen meedoen.

Omdat Australië geassocieerd lid is van deze EBU mogen ze meedoen. De eerste keer, in 2015, werden ze uitgenodigd, en was het de bedoeling dat het eenmalig was. Maar sindsdien doen ze elk jaar mee. Australië is het tweede land dat volledig op een ander continent ligt dat meedoet. In 1980 deed Marokko ook mee. Ook al gaat het om publieke omroepen, de achterliggende gedachte is behoorlijk commercieel. Over Europa zegt het in ieder geval weinig. Wat hier ook bij aansluit, is dat de vijf landen die het meeste geld bijdragen, automatisch in de finale staan. Het tragische daarvan is dat het Verenigd Koninkrijk één van die landen is, en elk jaar in de onderste regionen eindigt. Misschien hebben ze daar in de toekomst wel geen geld meer voor over.