Europa zonder exit – De mythe

Ik wilde graag weten sinds wanneer we ons continent eigenlijk Europa noemen. Dat is net zo’n kwestie als wanneer we op de Westerse manier jaren zijn gaan tellen. Mensen die in het jaar 0 leefden, wisten dat niet. Pas in 525 na Jezus’ geboorte besloten een monnik dat dit het jaar 525 was. Ik vind nergens waarom Europa Europa heet.

De spannende versie van de naam is de mythe. Europa was een prinses uit Fenicië, een gebied dat we nu voornamelijk Libanon en Syrië noemen. Zeus was de oppergod. Hij had wel een vrouw, Hera, maar Zeus was niet monogaam. Als Zeus een interessant wezen zag, maakte hij er kinderen mee, ontvoerde het naar de Olympus, of allebei. Ik vraag me overigens ook af wie deze verhalen bedacht heeft. Ik geloof dat ik dat als oud-gymnasiast zou moeten weten. Dat het om geschiedschrijvers gaat, begrijp ik ook wel, maar alsnog heb ik nog heel veel vragen.

Europa en de stier is een verhaal uit Ovidius Metamorfosen. Van Ovidius heb ik ooit een ander verhaal moeten vertalen op school. Het was een romantisch verhaal over twee geliefden die elkaar alleen konden horen door een muur. Misschien zagen ze elkaar ook door een gat in de muur. Ik weet het niet meer zeker. Ook weet ik niet meer hoe ze heetten. Hoe dan ook, volgens de mythe zag Zeus Europa op het strand, veranderde hij zichzelf in een stier, en kwam vanuit de zee het strand op. Europa vond dit de normaalste zaak van de wereld, klom op de stier en liet zich meevoeren naar Kreta. Of hij ontvoerde haar, wat ik waarschijnlijker vind. Op Kreta onthulde Zeus dat hij Zeus was. Europa was onder de indruk en kreeg een tijd later wat kinderen (ik weet niet zeker of het ook negen maanden duurt voor een kind voldragen is als de vader de oppergod is).

Waarom het continent Europa naar deze ongelukkige vrouw – ik ga ervan uit dat ze ongelukkig was gezien de waarschijnlijkheid van een ontvoering –vernoemd zou zijn, is me een raadsel. Volgens ons aller Wikipedia is het goed mogelijk dat de naam Europa stamt van woorden die in oude talen uit het Midden-Oosten aanduidden dat Europa het westen was. Maar aan de andere kant zijn mensen ook zo opmerkelijk geweest om de manen en planeten namen van mythische figuren te geven, dus waarom niet een continent? Noord- en Zuid-Amerika zitten ook maar aan die naam vast omdat een of andere ontdekkingsreiziger vond dat het pas bestond toen hij het zag liggen.

De volgende keer wil ik weten wat een continent een continent maakt. Ik ben nu al moe.