Wat gebeurt er op 20 maart? – Waterschapsverkiezingen

© Tobias Akerboom via Flickr

Wederom moet ik beginnen met een bekentenis: toen ik de vorige blog schreef, wist ik zelf niet dat er 20 maart ook waterschapsverkiezingen worden gehouden. Ik weet wel zeker dat ik bij de vorige waterschapsverkiezingen in 2015 niet gestemd heb.  De opkomst was toen niet eens zo slecht als ik zou verwachten, namelijk 43,5 procent. Dat heeft er waarschijnlijk vooral mee te maken dat de waterschapsverkiezingen sinds 2015 op dezelfde dag als de verkiezingen voor de Provinciale Staten worden gehouden. 20 maart zijn er dus twee verkiezingen: voor de Provinciale Staten én voor de waterschappen.

Maar wat is een waterschap en waarom moeten we als burgers stemmen op wie daar deel van uitmaakt? De meest simpele uitleg is dat een waterschap het water beheert. De Rijksoverheid zegt: “De waterschapsverkiezingen zijn verkiezingen voor het bestuur van de waterschappen. Door te stemmen kunt u invloed uitoefenen op de werkwijze van het waterschap.” Ik wil best invloed uitoefenen op de werkwijze van het waterschap, maar dan moet ik wel weten wat ze doen. Er is gelukkig ook een vrij duidelijke website waarop wordt uitgelegd wat de waterschappen doen: waterschappen.nl. Je kan hier ook opzoeken in welk waterschap je woont – je woont in een land, provincie, gemeente en waterschap. Concrete dingen die een waterschap doet zijn: dijken en het waterpeil beheren en water zuiveren.

Op bestuurlijk niveau zit het zo in elkaar: Nederland telt 21 regionale waterschappen. Elk waterschap heeft een bestuur van een aantal leden, dat wisselt per waterschap. De voorzitter van een waterschap is een dijkgraaf (dat klinkt echt als een titel die sinds de zestiende eeuw niet veranderd is). De dijkgraaf wordt niet gekozen maar benoemd, zoals een burgemeester. Wie bij een verkiezing gekozen worden, zijn de leden van het algemeen bestuur, wat vergelijkbaar is met een gemeenteraad. De waterschappen hebben algemeen en dagelijks bestuur en de leden van het dagelijks bestuur komen uit het algemeen bestuur. Als kiezer heb je dus vrij directe invloed op wie binnen het waterschap beslissingen neemt én uitvoert.

Ook binnen de waterschappen zijn landelijke politieke partijen actief. Ik heb gezocht naar mijn eigen Waterschap – ik had ook geen idee welke dat was. Het blijkt waterschap Rivierenland te zijn (interessant feit: Arnhem-Noord valt onder een ander waterschap dan Arnhem-Zuid). Er zijn hier negen partijen die kandidaten voor het waterschap leveren, daarvan zijn zeven landelijke partijen. Tot zover ik heb kunnen zien, lijken hun belangen op die van hun provinciale equivalenten, waar ik het eigenlijk in een volgend blog over wilde hebben. Infrastructuur, landschapsinrichting, de agrarische sector, dat zijn termen die je vaak tegenkomt in plannen van provincie en waterschap. Het milieu is een belangrijk thema hierin. Als je een goed beeld wil krijgen van wat een waterschap doet, is het een goed idee om naar de site van je lokale waterschap te gaan. Maar om ook te eindigen met een bekentenis: waarom de zuivering van water politiek is, begrijp ik eigenlijk nog steeds niet.